على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1109

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

حيوانى كه پليدى انسان خورد . ج : جلالات . جلالة ( joll lat ) ص . ع . مؤنث جلال زن بزرگ و بزرگ‌قدر . جلاله ( jall le ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر حيوانى كه پليدى انسان خورد . جلالى ( jal li ) ص . پ . منسوب به جلال الدين ملكشاه سلجوقى . و تاريخ جلالى كه تاريخ ملكشاهى نيز گويند تاريخى است كه بعهد اين پادشاه وضع شده . جلالية ( jal leyyat ) ا . ع . پيروان سيد جلال بخارائى . و نوعى از كبوتر . و طايفهءاى كه پرستش افعال ذميمه را مىكنند . جلام ( jel m ) ع . ج . جلم ( jalam ) . جلام ( joll m ) ا . ع . موهاى ستردهء تك‌تك . جلامة ( jol mat ) ا . ع . پشم فريز و آنچه از خشاوه بيرون آيد . جلامد ( jal med ) ع . ج . جلمد . جلامق ( jal meq ) ع . ج . جلمق . جلاميد ( jal mid ) ع . ج . جلمود . و القى عليه جلاميده اى ثقله . و ذات الجلاميد ا خ : نام موضعى . جلانك ( jal nak ) ا . پ . نوعى از بازى كه كوزه گردانك نيز گويند . و گوى گردانك كه خنفساء باشد . جلانگر ( jel n - gar ) ا . پ . قفل‌ساز و چلانگر . جلاوزة ( jal vazat ) ع . ج . جلواز . جلاه ( jel h ) ع . ج . جلهة . جلاهض ( jol hez ) ا . ع . گران سست . جلاهق ( jol heq ) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - كمان گروهه و بافنده . و حائك و كلافهء ريسمان . جلائب ( jal eb ) ع . ج . جليبة . و ج . جليب . جلائز ( jal ez ) ع . ج . جلازة . جلائف ( jal ef ) ع . ج . جليفة . جلائل ( jal el ) ع . ج . جليل . و ج جليلة . جلائل ( jal el ) ا . پ . - مأخوذ از تازى چيزهاى بزرگ . و جلائل امور : معظم امور و كارهاى بزرگ . جلب ( jalb ) م . ع . جلبه جلبا و جلبا ( از باب نصر و ضرب ) : كشيد آن را از جائى بجاى ديگر . و جلبوا : غوغا كردند و آوازها نمودند . المثل جلبت جلبة ثم اقلعت اى صاحت السحابة صيحة ثم امسكت يضرب للجبان يتوعد ثم يسكت . و جلب لاهله : كسب كرد براى اهل خود و حيله نمود . و جلب الفرس : زجر كرد اسب را . و جلب الدم : خشك شد خون . و جلب على فرسه : بانگ زد اسب را وقت دوانيدن تا در گذرد . و جلب الجرح : به شه جراحت . و نيز جلب : وعدهء شر كردن . و فراهم آوردن جماعت را . و گناه كردن . جلب ( jalb ) ا . ع جنايت . جلب ( jalb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اخذ و جذب و كشش . و جلب كردن : فرا پيش كشيدن . جلب ( jelb ) و ( jolb ) ا . ع . پالان با ساز و پوشش پالان و يا چوب پالان بىتنگ و ساز . جلب ( jolb ) ا . ع . سياهى شب . و ا خ . نام موضعى . جلب ( jolb ) و ( jelb ) ا . ع . ابر بىآب و يا ابرى كه بكوه ماند . جلب ( jalab ) ا . ع . آنچه از شهر به شهر برند براى فروختن مانند اسب و جز آن . ج : اجلاب . و غوغا و آوازها . و نيز جلب و اجلاب : كسانى كه ستور را از شهرى بشهرى كشانند براى فروختن . جلب ( jalab ) م . ع . جلب جلبا ( از باب سمع ) : فراهم آمد . و نيز جلب در حديث لا جلب و لا جنب : فرود آمدن ساعى از جاى دور و امر كردن خداوند ماشيه را تا ماشيهء خود را كشيده بياورد در جائى كه فرود آمده است و يا دور رفتن خداوند ماشيه از جاى خود و ساعى را تكليف دادن تا نزد او رود . و الجلب ان يتبع الرجل فرسه فيركض خلفه و يزجره و يجلب عليه اوان يرسل فى الحلبة فيجتمع له جماعة تصيح به ليرد عن وجهه و قيل لا جلب و لا جنب فسربان رب الماشية لا يكلف جلبها الى البلد لياخذ الساعى منها الزكوة بل يؤخذ زكوتها عند المياه و قوله و لا جنب اى اذا كانت الماشية فى الافنية تترك فيها و لا تخرج الى المرعى ليخرج الساعى لاخذ الزكوة لما فيه من المشقة فامر بالرفق من الجانبين . و جلب جلبا و جلبا . مر . جلب . جلب ( jalab ) ا . پ . زن فاحشه و نابكار . و چيز قلب و شور و غوغا و فرياد . جلب ( jollab ) ع . ج . جالب . جلباء ( jolab ' ) ع . ج . جليب . جلباب ( jellb b ) و ( jelebb b ) ا . ع . پيراهن و چادر زنان و معجر و يا چادرى كه زنان لباس خود را بدان از بالا پوشند . و دانهء خلر . ج : جلابيب . و ملك و حكومت يق انتزعوا جلبابه اذا انتزعوا ملكه . جلبار ( jolobb r ) ا . ع . غلاف شمشير در نيام كرده . و تيزى شمشير . جلباب شنگرف ( jolb be - cangarf ) ا . پ . لاله و گلهاى سرخ . جلبان ( jolb n ) ا . پ . غله‌اى شبيه به كرسنه . جلبان ( jolb n ) و ( jollab n ) ا . ع . خلر .